نوشته‌ها

معناداری آماری

معناداری آماری یا P value چیست؟

در مقالات علمی، شنیدن اصطلاح «معنادار» ممکن است هر کسی را غیر از دانشمندان دچار سوءبرداشت کند. در انگلیسی روزمره، این واژه به معنی «مهم» است. اما هنگامی که پژوهش‌گران می‌گویند یافته‌های یک مطالعه «از نظر آماری معنادار است» منظورشان لزوماً مهم بودن یافته‌ها نیست.

معناداری آماری به این مسئله اشاره دارد که آیا تفاوت مشاهده شده بین گروه‌های موردمطالعه «واقعی» است یا اینکه صرفاً حاصل شانس است. گروه‌های مورد مطالعه می‌توانند گروهی از کارگران باشند که در مداخله‌ی ایمنی و سلامت محیط کار شرکت کرده‌اند یا گروهی از بیماران باشند که در یک کارآزمایی بالینی شرکت کرده‌اند.

بیایید مطالعه‌ای را در نظر بگیریم که هدف‌اش ارزیابی تاثیرگذاری نوعی داروی جدید برای کاهش وزن است. گروه A این دارو را دریافت کرد و به‌طور متوسط، ظرف هفت هفته، چهار کیلوگرم (kg) کاهش وزن داشت. گروه B دارو را دریافت نکرد اما به‌طور متوسط، در مدت مشابه، یک کیلوگرم کاهش وزن داشت. در نتیجه، سه کیلوگرم تفاوت در کاهش وزن مشاهده شده است. آیا عامل این تفاوت داروی مذکور بوده است؟ یا اینکه گروه A صرفاً بر اثر شانس وزن بیشتری از دست داده است؟

آزمون‌های آماری با یک فرض محال شروع می‌شوند: دو گروه از همان ابتدا کاملاً مشابه بوده‌اند. این مسئله بدین معناست که وزن آغازین هر دو گروه مشابه بوده است؛ همین‌طور، اشخاص سبک‌تر و سنگین‌تر نسبت مشابه داشته‌اند. به‌منظور بررسی تفاوت در نتایج (کاهش وزن) دو گروه، از محاسبات ریاضی استفاده می‌شود. هدف از انجام‌دادن محاسبات این است: چقدر احتمال دارد تفاوت مشاهده‌ شده (تفاوت سه کیلوگرمی در میانگین کاهش وزن) تنها بر اثر شانس اتفاق افتاده باشد.

عدد پی (P value)

مسئله اینجا پیچیده‌تر می‌شود. دانشمندان از عبارت P استفاده می‌کنند تا برآورد کنند چقدر احتمال دارد چنین تفاوت قابل‌توجهی در دو گروه از اشخاص که کاملاً مشابه‌اند بر اثر شانس اتفاق افتاده باشد. در مطالعات علمی، به این اصطلاح عدد پی می‌گویند.

اگر کاملاً غیرمحتمل باشد که چنین تفاوتی در نتایج تنها براثر شانس اتفاق افتاده باشد، تفاوت را «از لحاظ آماری معنادار» می‌نامند. بازه‌ی عددی احتمالات ریاضی مانند عدد پی از ۰ (بدون شانس) تا ۱ (قطعیت کامل) متغیر است. بنابراین، ۰٫۵ به معنای ۵۰ درصد شانس و ۰٫۰۵ به معنی ۵ درصد شانس است.

در بیشتر علوم، نتایجی که عدد پی آن‌ها ۰٫۰۵ باشد در مرز معناداری آماری قرار داده می‌شوند. اگر عدد پی کمتر از ۰٫۰۱ باشد، نتایج از نظر آماری معنادار در نظر گرفته می‌شوند و اگر عدد پی کمتر از ۰٫۰۵ باشد معنادار بودن نتایج بسیار بالاست.

اما دانستن این مسئله چگونه به ما کمک می‌کند تا مفهوم معناداری آماری را در یک مطالعه‌ی بخصوص درک کنیم؟ بیایید به مطالعه‌ی کاهش وزن‌مان بازگردیم. اگر عدد پی حاصل‌ شده از نتایج این مطالعه ۰٫۰۵ باشد، دانشمندان می‌گویند: «با فرض اینکه هر دو گروه مورد مقایسه از ابتدا کاملاً مشابه بوده باشند، شانس خوبی در حد ۹۵ درصد وجود داشت که تفاوت سه کیلوگرمی در کاهش وزن به دلیل اثرات دارو است». با استفاده از این یافته، دانشمندان نتیجه می‌گیرند که دارو موثر است.

اگر متوجه شوید که مقدار پی یک یافته برابر است با ۰٫۰۱ اما ترجیح دهید که آن را به‌طور متفاوت بیان کنید، تنها کافی است که مقدار پی را از عدد یک کسر کنید (یک منهای ۰٫۰۱ برابر است با ۹۹). از این رو، اگر مقدار پی برابر با ۰٫۰۱ شود، شانسی عالی در حدود ۹۹ درصد وجود دارد که مداخله اثربخش است.

این طور نیست که آزمون‌های آماری تنها برای تعیین اثربخشی مداخلات استفاده شوند. مطالعاتی که به‌دنبال تعیین رابطه‌ها (associations)  هستند – مثلاً، آیا کارگران تازه‌کار در مقایسه با کارگران باتجربه‌تر آسیب‌پذیرتر هستند – بر آزمون‌های ریاضیاتی متکی‌اند؛ به این شیوه، تعیین می‌کنند آیا مشاهدات یک مطالعه می‌تواند معیارهای معناداری آماری را برآورده کند یا خیر.

بسته جامع استعداد تحصیلی

بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری

موسسه ایران تحقیق به همراه برخی دیگر از ناشران زیرمجموعه خود و با همکاری اساتید برجسته و ممتاز، بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری را آماده نموده است. این بسته حاصل همکاری جمعی از برجسته‌ترین اساتید ایران در زمینه استعداد تحصیلی است. هدف از تهیه این بسته جامع ارائه یک پکیج کامل برای آزمون دکتری است که دانشجویان را از مراجعه به هر منبع دیگری بی‌نیاز می‌سازد تا بتوانند بدون پراکندگی مطالب، تمامی مطالب استعداد تحصیلی را در یک بسته تهیه نمایند. در ادامه با ویژگی‌های بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری بیشتر آشنا خواهید شد.

ویژگی‌ها و سرفصل‌های بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری

- آشنایی با سرفصلها و ساختار آزمون استعداد تحصیلی

- آموزش تکنیک‌ها و روش‌های حل انواع سوالات

- آموزش نکات تستی و میانبرهای حل تست

- حل منتخبی از سوالات آزمون دکتری

- جزوه آموزشی اختصاصی مدرس

- فیلم برنامه ریزی کنکور

- جزوه برنامه ریزی

- بازی Tango

- فلش کارت

بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری

محتویات بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری

- ۱۸ ساعت فیلم آموزش تصویری در قالب ۱۰ حلقه DVD ارائه شده

- تدریس توسط استاد محمد وکیلی نویسنده کتاب‌های پرفروش استعداد تحصیلی

- جزوه آموزشی اختصاصی مدرس

- فلش کارت

- فیلم برنامه ریزی کنکور

- جزوه برنامه ریزی

- بازی Tango

- کلاس رفع اشکال آنلاین شامل ۳ جلسه کلاس رفع اشکال

- آزمون آزمایشی (شبیه سازی کنکور)

بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری

خرید و دریافت بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری

شما می‌توانید با خرید بسته جامع استعداد تحصیلی دکتری از مزایای این خرید استفاده نمایید که عبارتند از:

– ارسال به صورت پست پیشتاز در ۱ تا ۳ روز کاری به شهرستان‌ها

– ارسال با پیک در ۱ روز کاری برای تهران

– شامل ۱۰ عدد DVD و جزوه اختصاصی، فلش کارت، بازی، آزمون آزمایشی و کلاس رفع اشکال

– شامل ده‌ها ساعت آموزش تصویری

نکات مهم قبل از خرید

توجه: فیلم­‌های آموزشی حاوی قفل نرم افزاری است و قابلیت نصب بر روی دو کامپیوتر را دارد. به دلیل نرم افزاری بودن فایل­‌های آموزشی، امکان نمایش این فیلم­‌ها صرفاً بر روی کامپیوتر وجود دارد و در دستگاه­‌های DVD Player، گوشی همراه و نظیر آن، برنامه نصب و اجرا نمی­‌شود.

توجه: بسته برای تمامی رشته‌های وزارت علوم و بهداشت به جز رشته‌های فنی و مهندسی قابل استفاده است.